Καταλύτης ανάπτυξης τα υπεράκτια αιολικά πάρκα

ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΝΩ ΤΩΝ 2,4 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

Μια σει­ρά από σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις θα πρέ­πει να προ­ω­θη­θούν σε λιμε­νι­κές υπο­δο­μές για να γίνει πρά­ξη η μεγά­λης κλί­μα­κας ανά­πτυ­ξη σε υπε­ρά­κτια αιο­λι­κά πάρ­κα, που είναι ένα σημείο ανα­φο­ράς για την επό­με­νη μέρα των υπε­ρά­κτιων ενερ­γεια­κών δρα­στη­ριο­τή­των. Σημειώ­νε­ται ότι στό­χος είναι σε ετή­σια βάση να εγκα­θί­στα­νται στην Ευρώ­πη 15 GW υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών μετά το 2030. Με βάση, δε, τη WindEurope, για να κατα­στεί εφι­κτός ο στό­χος αυτός απαι­τού­νται πρό­σθε­τες επεν­δύ­σεις ύψους 2,4 δισ. ευρώ στα ευρω­παϊ­κά λιμά­νια τα επό­με­να χρό­νια, έτσι ώστε να συμ­βα­δί­σουν με τους στό­χους του 2050.
Οπως ανα­φέ­ρε­ται, παρά το ότι την τελευ­ταία τριε­τία έχουν επεν­δυ­θεί περί­που 4,4 δισ. ευρώ σε λιμε­νι­κές υπο­δο­μές, θα πρέ­πει οι επεν­δυ­τι­κοί ρυθ­μοί να ανέ­βουν καθώς οι ανά­γκες αυξά­νο­νται ταχύ­τε­ρα από τον ρυθ­μό ανα­βάθ­μι­σης των λιμέ­νων, σημειώ­νει η WindEurope.
Ανα­φέ­ρει ότι οι ολο­έ­να και μεγα­λύ­τε­ρες ανε­μο­γεν­νή­τριες, ο αυξα­νό­με­νος όγκος εξαρ­τη­μά­των και η ανά­γκη για εξει­δι­κευ­μέ­νες δια­δι­κα­σί­ες εγκα­τά­στα­σης απαι­τούν λιμά­νια με νέα χαρα­κτη­ρι­στι­κά – περισ­σό­τε­ρες επι­φά­νειες συναρ­μο­λό­γη­σης, βαθύ­τε­ρα κρη­πι­δώ­μα­τα, ισχυ­ρό­τε­ρα γερα­νο­συ­στή­μα­τα και δυνα­τό­τη­τα φιλο­ξε­νί­ας εξει­δι­κευ­μέ­νων πλοίων.
Οπως σημειώ­νει, για να κατα­στούν δυνα­τές αυτές οι επεν­δύ­σεις, απαι­τεί­ται ένας συν­δυα­σμός δημό­σιας και ιδιω­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Τα ευρω­παϊ­κά λιμά­νια επω­φε­λού­νται από την υπο­στή­ρι­ξη σε επί­πε­δο Ε.Ε., όπως ο Μηχα­νι­σμός «Συν­δέ­ο­ντας την Ευρώ­πη» και δάνεια από την Ευρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων. Οι εθνι­κές κυβερ­νή­σεις μπο­ρούν επί­σης να βοη­θή­σουν παρέ­χο­ντας εγγυ­ή­σεις, στο­χευ­μέ­νη χρη­μα­το­δό­τη­ση και με πολι­τι­κές που ενθαρ­ρύ­νουν την απο­τε­λε­σμα­τι­κή χρή­ση των υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών. Η ισχυ­ρό­τε­ρη δια­συ­νο­ρια­κή συνερ­γα­σία μετα­ξύ λιμέ­νων θα βοη­θή­σει στην απο­φυ­γή επι­κα­λύ­ψε­ων και στην καλύ­τε­ρη δυνα­τή αξιο­ποί­η­ση των πόρων.

Οι νέες στρατηγικές

H WindEurope κάνει ανα­φο­ρά στις δύο βασι­κές στρα­τη­γι­κές που θα παρου­σιά­σει η Ευρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή στο πρώ­το τρί­μη­νο του 2026. Οπως σημειώ­νει, η Στρα­τη­γι­κή της Ε.Ε. για τις Ναυ­τι­λια­κές Βιο­μη­χα­νί­ες θα επι­κε­ντρω­θεί στην υπο­στή­ρι­ξη της κατα­σκευ­ής πλοί­ων σε τμή­μα­τα της αγο­ράς όπου η Ευρώ­πη παρα­μέ­νει αντα­γω­νι­στι­κή, ιδί­ως στα πλοία λει­τουρ­γί­ας υπη­ρε­σιών και στα πλοία μετα­φο­ράς πλη­ρώ­μα­τος. Η Στρα­τη­γι­κή της Ε.Ε. για τους Λιμέ­νες θα στο­χεύ­ει σε μεγα­λύ­τε­ρο συντο­νι­σμό μετα­ξύ των κρα­τών-μελών για την ευθυ­γράμ­μι­ση του χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος και της κλί­μα­κας των δια­γω­νι­σμών για υπε­ρά­κτια αιο­λι­κή ενέρ­γεια, στην ταχύ­τε­ρη αδειο­δό­τη­ση για ανα­βαθ­μί­σεις λιμέ­νων και στην ισχυ­ρό­τε­ρη οικο­νο­μι­κή στή­ρι­ξη από τον Μηχα­νι­σμό «Συν­δέ­ο­ντας την Ευρώ­πη» (CEF) και την Ευρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων (EIB). Και οι δύο στρα­τη­γι­κές θα ανα­γνω­ρί­ζουν τα λιμά­νια ως κεντρι­κούς ενερ­γεια­κούς και μετα­φο­ρι­κούς κόμβους.

Η Ευρώπη επενδύει σημαντικά στα λιμάνια της

Σημειώ­νε­ται ότι η πρό­τα­ση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για τον νέο μακρο­πρό­θε­σμο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, το Πολυ­ε­τές Δημο­σιο­νο­μι­κό Πλαί­σιο (ΠΔΠ) για την περί­ο­δο 2028–2034, προ­βλέ­πει 81,4 δισ. ευρώ για τον Μηχα­νι­σμό «Συν­δέ­ο­ντας την Ευρώ­πη» (CEF). Από αυτά, περί­που 34 δισ. ευρώ θα δια­τε­θούν σε υπο­δο­μές μετα­φο­ρών μέσω της CEF Μετα­φο­ρών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των λιμέ­νων. Για λόγους σύγκρι­σης, ο τρέ­χων προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της CEF Μετα­φο­ρών (2021–2027) ανέρ­χε­ται σε περί­που 24 δισ. ευρώ. «Αυτή η αύξη­ση είναι ιδιαί­τε­ρα ευπρόσ­δε­κτη. Η καλύ­τε­ρη χρη­μα­το­δό­τη­ση σημαί­νει περισ­σό­τε­ρες ευκαι­ρί­ες για τη βελ­τί­ω­ση και την επέ­κτα­ση των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών λιμέ­νων μας» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στι­κά η WindEurope.

Νέες αλυσίδες αξίας

Συνο­λι­κά, πάντως, η ανά­πτυ­ξη υπε­ρά­κτιων δρα­στη­ριο­τή­των μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε χτί­σι­μο αλυ­σί­δων αξί­ας σε κλά­δους όπως τα ναυ­πη­γεία, η ναυα­γιαι­ρε­σία κ.λπ., που είναι απα­ραί­τη­τοι για να γίνουν οι εξο­ρύ­ξεις, να τρέ­ξουν τα θαλάσ­σια αιο­λι­κά, αλλά και να κλει­δώ­σει η περι­βαλ­λο­ντι­κή ασφάλεια.
Σε αυτό το συμπέ­ρα­σμα κατέ­λη­ξαν οι εργα­σί­ες του 1ου Συνε­δρί­ου της Ελλη­νι­κής Ενω­σης Πλοιο­κτη­τών Ρυμουλ­κών, Ναυα­γο­σω­στι­κών, Αντιρ­ρυ­πα­ντι­κών και Πλοί­ων Υπο­στή­ρι­ξης Υπε­ρά­κτιων Εγκα­τα­στά­σε­ων, που έγι­νε τον περα­σμέ­νο Ιού­νιο στην Πέτρι­νη Απο­θή­κη του ΟΛΠ.
«Η Ενω­σή μας είναι ένας θεσμός εμπει­ρί­ας, συνέ­πειας και ευθύ­νης. Εκπρο­σω­πεί επι­χει­ρή­σεις που εξυ­πη­ρε­τούν πάνω από 12.000 πλοία ετη­σί­ως, με υψη­λό επί­πε­δο τεχνο­γνω­σί­ας, εκπαι­δευ­μέ­να πλη­ρώ­μα­τα, καλά αμει­βό­με­νες θέσεις εργα­σί­ας και με συνε­χή παρου­σία στα κρί­σι­μα σημεία της εφο­δια­στι­κής και ενερ­γεια­κής αλυ­σί­δας της χώρας». Αυτό τόνι­σε μετα­ξύ άλλων ο Αθα­νά­σιος Σκορ­δάς, γενι­κός διευ­θυ­ντής της Ελλη­νι­κής Ενω­σης Πλοιο­κτη­τών Ρυμουλ­κών, Ναυα­γο­σω­στι­κών, Αντιρ­ρυ­πα­ντι­κών και Πλοί­ων Υπο­στή­ρι­ξης Υπε­ρά­κτιων Εγκαταστάσεων.

Χρηματοδότηση

Από την πλευ­ρά του ο πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Ενω­σης Πλοιο­κτη­τών, Παύ­λος Ξηρα­δά­κης, ανέ­φε­ρε στο ίδιο συνέ­δριο: «Σήμε­ρα μπο­ρού­με να πού­με με υπε­ρη­φά­νεια πως ο ελλη­νι­κός στό­λος ρυμουλ­κών έχει κάνει ένα ποιο­τι­κό άλμα. Από τον πρό­σφα­το εκσυγ­χρο­νι­σμό του θεσμι­κού πλαι­σί­ου μέχρι σήμε­ρα, 44 σύγ­χρο­να ρυμουλ­κά επι­χει­ρούν σε ελλη­νι­κά λιμά­νια, όχι μόνο στα μεγά­λα αλλά και σε περι­φε­ρεια­κά λιμά­νια – από την Κρή­τη ώς την Αλε­ξαν­δρού­πο­λη. Ο νέος στό­λος μας δια­θέ­τει ισχυ­ρές πυρο­σβε­στι­κές δυνα­τό­τη­τες, εφά­μιλ­λες και συχνά ανώ­τε­ρες του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού. Είναι και­ρός να εντα­χθεί στον σχε­δια­σμό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σί­ας. Τέλος, η θεσμο­θέ­τη­ση κανο­νι­σμών ρυμούλ­κη­σης στους λιμέ­νες απο­δει­κνύ­ε­ται κρί­σι­μη για την ασφά­λεια. Οσα λιμά­νια συμ­μορ­φώ­θη­καν, βλέ­πουν ήδη τα αποτελέσματα».
Να σημειω­θεί ότι λόγω του νέου θεσμι­κού πλαι­σί­ου κατα­γρά­φε­ται μια εντυ­πω­σια­κή μετα­στρο­φή της κατά­στα­σης του ελλη­νι­κού στό­λου των ρυμουλ­κών με την είσο­δο στην ελλη­νι­κή αγο­ρά 45 σύγ­χρο­νων ρυμουλ­κών, εκ των οποί­ων 13 είναι νεό­τευ­κτα. Ουδέ­πο­τε στην Ελλά­δα, όπως ανα­φέρ­θη­κε, είχαν έρθει νεό­τευ­κτα ρυμουλ­κά παρό­μοια με εκεί­να που παρα­δί­δο­νται και δρα­στη­ριο­ποιού­νται σήμε­ρα στα μεγα­λύ­τε­ρα ευρω­παϊ­κά λιμά­νια, ενώ ακό­μα και οι αρνη­τές του νέου θεσμι­κού πλαι­σί­ου έχουν ήδη επεν­δύ­σει στον εκσυγ­χρο­νι­σμό του στό­λου τους.
Με βάση παρά­γο­ντες του κλά­δου, πάντως, τα ελλη­νι­κά λιμά­νια χρειά­ζο­νται σαφή βελ­τί­ω­ση στις βασι­κές λιμε­νι­κές και άλλες υπο­δο­μές τους για να λει­τουρ­γούν με ασφά­λεια και να μπο­ρούν να αντα­πο­κρί­νο­νται στις πολύ αυξη­μέ­νες ανά­γκες των μεγά­λων, σύγ­χρο­νων πλοί­ων που υπο­δέ­χο­νται. Ηδη, υπάρ­χει πλέ­ον δια­θέ­σι­μη ισχυ­ρή πυρο­σβε­στι­κή ικα­νό­τη­τα, η οποία, μάλι­στα, είναι ανώ­τε­ρη από αυτή που έχει η κρα­τι­κή Πυρο­σβε­στι­κή Υπη­ρε­σία στη θάλασσα.
Χαρα­κτη­ρι­στι­κή των νέων αυτών δεδο­μέ­νων αλλά και προ­κλή­σε­ων ήταν η πρό­σφα­τη περί­πτω­ση, η πρώ­τη εκτε­τα­μέ­νη υπε­ρά­κτια επι­χεί­ρη­ση που υλο­ποι­ή­θη­κε με βάση το νέο θεσμι­κό πλαί­σιο του Π.Δ. 83/2022 με άμε­ση επέμ­βα­ση των ρυμουλ­κών – αντιρ­ρυ­πα­ντι­κών πλοί­ων της ελλη­νι­κής εται­ρεί­ας SEAGATE και του ελλη­νι­κού ναυα­γο­σω­στι­κού πλοί­ου «Αιγαί­ον Πέλα­γος», με την οποία απε­τρά­πη ο κίν­δυ­νος εκτε­τα­μέ­νης μόλυν­σης, σε μια εμβλη­μα­τι­κή περιο­χή της ΒΑ Κρή­της, κοντά στο Κυρια­μά­δι Σητεί­ας. Μάλι­στα, όπως τονί­ζε­ται, η υπό­θε­ση του «MN Kostas» κατέ­δει­ξε για ακό­μα μια φορά τη σημα­σία της άμε­σης αντί­δρα­σης, της τεχνι­κής εμπει­ρί­ας και της ετοι­μό­τη­τας των ελλη­νι­κών ναυα­γο­σω­στι­κών δυνά­με­ων, απο­δει­κνύ­ο­ντας στην πρά­ξη ότι, ακό­μα και κάτω από τις πιο δυσμε­νείς συν­θή­κες, η προ­στα­σία του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος μπο­ρεί να δια­σφα­λι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά. Ουσια­στι­κά, λόγω των στε­νών χρο­νι­κών περι­θω­ρί­ων των εκτε­λού­με­νων εργα­σιών, εξαι­τί­ας της επα­πει­λού­με­νης άμε­σης βύθι­σης του πλοί­ου, η προ­στα­σία του ευαί­σθη­του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος απο­τέ­λε­σε την απο­κλει­στι­κή προτεραιότητα.

Πηγή: ΕΝΕΡ­ΓΕΙΑ / ΕΙΔΙ­ΚΗ ΕΚΔΟ­ΣΗ ΤΗΣ «ΕΦΗ­ΜΕ­ΡΙ­ΔΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑ­ΚΤΩΝ» / ΚΕΙ­ΜΕ­ΝΑ – ΕΠΙ­ΜΕ­ΛΕΙΑ: ΓΙΩΡ­ΓΟΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ