Παύλος Ξηραδάκης: Η θαλάσσια ασφάλεια αποτελεί σήμερα ζήτημα εθνικής ασφάλειας και οικονομικής ανθεκτικότητας

Συνέντευξη του Παύλου Ξηραδάκη, Προέδρου της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών, Ναυαγοσωστικών, Αντιρρυπαντικών και Πλοίων Υποστήριξης Υπεράκτιων Εγκαταστάσεων & Διευθύνοντος Συμβούλου της MEGATUGS Salvage & Towage

Τις κρί­σι­μες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν τα ελλη­νι­κά λιμά­νια και την επι­τα­κτι­κή ανά­γκη ανα­βάθ­μι­σης των υπο­δο­μών ασφα­λεί­ας ανα­λύ­ει ο κ. Παύ­λος Ξηρα­δά­κης στη συνέ­ντευ­ξη που ακολουθεί.

Ο ίδιος κατα­θέ­τει τις θέσεις του για την πλή­ρη εφαρ­μο­γή του θεσμι­κού πλαι­σί­ου στις ρυμουλ­κή­σεις, τονί­ζο­ντας ότι η προ­στα­σία των ανθρώ­πι­νων ζωών και του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος «δεν μπο­ρεί να απο­τε­λεί αντι­κεί­με­νο οικο­νο­μι­κών συμ­βι­βα­σμών». Παράλ­λη­λα, απα­ντά σε καί­ρια ερω­τή­μα­τα σχε­τι­κά με την επι­χει­ρη­σια­κή ετοι­μό­τη­τα της χώρας απέ­να­ντι σε σύγ­χρο­νες απει­λές, τη σημα­σία της στή­ρι­ξης της ελλη­νι­κής ναυ­πη­γι­κής βιο­μη­χα­νί­ας και τον σχε­δια­σμό για την ορι­στι­κή απο­μά­κρυν­ση των υπε­ρή­λι­κων σκα­φών από τον στόλο.

Για­τί καθυ­στε­ρεί ακό­μη η πλή­ρης εφαρ­μο­γή σύγ­χρο­νων κανο­νι­σμών ρυμούλ­κη­σης στα ελλη­νι­κά λιμά­νια και πόσο αυτό επη­ρε­ά­ζει την ασφάλεια;

Η Ελλά­δα άργη­σε πάνω από τρεις δεκα­ε­τί­ες να ευθυ­γραμ­μι­στεί με τα σύγ­χρο­να ευρω­παϊ­κά και διε­θνή πρό­τυ­πα ασφα­λούς ρυμούλ­κη­σης. Παρό­τι το ΠΔ 83/2022 απο­τέ­λε­σε ένα ιδιαί­τε­ρα σημα­ντι­κό βήμα εκσυγ­χρο­νι­σμού, η πραγ­μα­τι­κή πρό­κλη­ση παρα­μέ­νει στην πλή­ρη εφαρ­μο­γή του, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της έκδο­σης κανο­νι­σμών ασφα­λούς ρυμούλ­κη­σης σε όλα τα λιμά­νια της χώρας απο­φεύ­γο­ντας τις παρατυπίες.

Δυστυ­χώς, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις όπου παρα­τη­ρού­νται ελλεί­ψεις ή μη ορθή προ­σαρ­μο­γή στις απαι­τή­σεις του νέου θεσμι­κού πλαι­σί­ου, όπως το πρό­σφα­το παρά­δειγ­μα του Κανο­νι­σμού Ρυμούλ­κη­σης του ΟΛΠ, το οποίο έχου­με ήδη καταγ­γεί­λει στους αρμό­διους φορείς. Όμως το ζήτη­μα δεν είναι γρα­φειο­κρα­τι­κό. Είναι ζήτη­μα ασφά­λειας ανθρώ­πι­νων ζωών, προ­στα­σί­ας των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών και του περι­βάλ­λο­ντος. Σε κάθε περί­πτω­ση, το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας παρα­μέ­νει ο εγγυ­η­τής για την ορθή εφαρ­μο­γή της τήρη­σης του θεσμι­κού πλαι­σί­ου και πιστεύ­ου­με ότι θα πρά­ξει τα δέοντα.

Τα πλοία σήμε­ρα είναι μεγα­λύ­τε­ρα και μετα­φέ­ρουν μεγα­λύ­τε­ρες ποσό­τη­τες φορ­τί­ων, πολ­λές φορές επι­κίν­δυ­νων, και περισ­σό­τε­ρους επι­βά­τες από ποτέ. Αυτό σημαί­νει ότι απαι­τού­νται σύγ­χρο­να ρυμουλ­κά με αυξη­μέ­νη ελκτι­κή δύνα­μη, δυνα­τό­τη­τες πυρό­σβε­σης και υψη­λή επι­χει­ρη­σια­κή αξιο­πι­στία, πολύ μάλι­στα περισ­σό­τε­ρο διό­τι όλα τα ελλη­νι­κά λιμά­νια στε­ρού­νται βασι­κών υπο­δο­μών ασφα­λεί­ας κυρί­ως στον τομέα της πυρόσβεσης.

Η ασφά­λεια των ρυμουλ­κή­σε­ων και, γενι­κό­τε­ρα, η ασφά­λεια στα ελλη­νι­κά λιμά­νια δεν μπο­ρεί να απο­τε­λεί αντι­κεί­με­νο συμ­βι­βα­σμών ή εκπτώ­σε­ων βάσει οικο­νο­μι­κών κρι­τη­ρί­ων. Ένα σοβα­ρό περι­στα­τι­κό μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει ανθρώ­πι­νες απώ­λειες, περι­βαλ­λο­ντι­κή κατα­στρο­φή και σοβα­ρές επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία και στη διε­θνή εικό­να της χώρας.

Τα ελλη­νι­κά λιμά­νια είναι πραγ­μα­τι­κά έτοι­μα να αντι­με­τω­πί­σουν ένα σοβα­ρό περι­στα­τι­κό, όπως πυρ­κα­γιά σε μεγά­λο πλοίο ή θαλάσ­σια ρύπαν­ση μεγά­λης έκτασης;

Παγκο­σμί­ως κατα­γρά­φο­νται ατυ­χή­μα­τα ή δυστυ­χή­μα­τα σε λιμά­νια, ακό­μα και σύγ­χρο­να. Βλέ­που­με διε­θνώς ολο­έ­να πιο σύν­θε­τα περι­στα­τι­κά: πυρ­κα­γιές σε πλοία που μετα­φέ­ρουν εμπο­ρευ­μα­το­κι­βώ­τια, ηλε­κτρι­κά αυτο­κί­νη­τα, ενερ­γεια­κά ατυ­χή­μα­τα, γεω­πο­λι­τι­κές επι­θέ­σεις σε πλοία, ακό­μα και χρή­ση θαλάσ­σιων drones. Οι απει­λές εξε­λίσ­σο­νται συνε­χώς. Πρέ­πει να γνω­ρί­ζου­με ότι δεν υπάρ­χει μηδε­νι­κός κίν­δυ­νος. Υπάρ­χει όμως υπο­χρέ­ω­ση όλων μας για τη λήψη μέτρων που θα μειώ­σουν τον κίν­δυ­νο στο μεγα­λύ­τε­ρο δυνα­τό επίπεδο.

Στην Ελλά­δα, ορι­σμέ­να λιμά­νια έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει σημα­ντι­κά βήμα­τα εκσυγ­χρο­νι­σμού τα τελευ­ταία χρό­νια. Ωστό­σο, συνο­λι­κά εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σημα­ντι­κές και ουσια­στι­κές ελλεί­ψεις σε βασι­κές υπο­δο­μές, όπως η έλλει­ψη δικτύ­ου πυρό­σβε­σης, οι σκά­λες δια­φυ­γής επι­βα­τών, παρο­χή ρεύ­μα­τος και άλλα πολλά.

Σήμε­ρα, σε κάποια λιμά­νια δεν δια­τί­θε­νται ακό­μη ρυμουλ­κά με πιστο­ποι­η­μέ­νες δυνα­τό­τη­τες πυρό­σβε­σης για την αντι­με­τώ­πι­ση περι­στα­τι­κών έκτα­κτης ανά­γκης. Για παρά­δειγ­μα, το λιμά­νι του Βόλου, όπου καλού­νται να εκτε­λούν υπη­ρε­σί­ες ρυμουλ­κών ασφα­λεί­ας ρυμουλ­κά τα οποία δεν έχουν πιστο­ποι­η­μέ­νη δυνα­τό­τη­τα πυρό­σβε­σης, σύμ­φω­να με τις απαι­τή­σεις της νομοθεσίας.

Άρα­γε, πώς θα αντι­με­τω­πι­στεί ένα σοβα­ρό περι­στα­τι­κό πυρ­κα­γιάς σε ένα πλοίο όταν δεν υπάρ­χει ρυμουλ­κό ασφα­λεί­ας με δυνα­τό­τη­τες πυρό­σβε­σης, λιμε­νι­κός πυρο­σβε­στι­κός σταθ­μός και δίκτυο πυρό­σβε­σης στο λιμά­νι; Αυτά είναι τα σοβα­ρά ζητή­μα­τα που πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στούν και να λυθούν άμε­σα από την Πολι­τεία και μετά να συζη­τή­σου­με για πρά­σι­νη μετάβαση.

Η Ελλά­δα δεν πρέ­πει να συμ­βι­βά­ζε­ται με χαμη­λό­τε­ρα πρό­τυ­πα ασφα­λεί­ας από εκεί­να που εφαρ­μό­ζο­νται στην υπό­λοι­πη Ευρώ­πη για χάρη του πρό­σκαι­ρου κέρ­δους και συντε­χνια­κών συμ­φε­ρό­ντων. Η θαλάσ­σια ασφά­λεια σήμε­ρα δεν απο­τε­λεί μόνο ναυ­τι­λια­κό ζήτη­μα. Απο­τε­λεί ζήτη­μα εθνι­κής ασφά­λειας και οικο­νο­μι­κής ανθεκτικότητας.

Πώς μπο­ρεί να δια­σφα­λι­στεί η ασφα­λής ναυ­σι­πλο­ΐα και η προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος με αφορ­μή τα πρό­σφα­τα περι­στα­τι­κά των επι­θέ­σε­ων σε δεξα­με­νό­πλοια; Είμα­στε έτοι­μοι στην Ελλά­δα να αντι­με­τω­πί­σου­με ένα σοβα­ρό περι­στα­τι­κό σε δεξαμενόπλοιο;

Όντως είναι πολύ σοβα­ρά τα πρό­σφα­τα περι­στα­τι­κά επι­θέ­σε­ων σε δεξα­με­νό­πλοια στην περιο­χή της Μαύ­ρης Θάλασ­σας και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γεί­ου. Στη θαλάσ­σια περιο­χή μας ναυ­λο­χούν χιλιά­δες δεξα­με­νό­πλοια ετη­σί­ως, μετα­φέ­ρο­ντας εκα­τομ­μύ­ρια τόνους φορ­τί­ου πετρε­λαί­ου. Ένα σοβα­ρό πλήγ­μα σε δεξα­με­νό­πλοιο στη θαλάσ­σια περιο­χή του Αιγαί­ου εγκυ­μο­νεί τερά­στιους κιν­δύ­νους για την ανθρώ­πι­νη ζωή, το περι­βάλ­λον και την οικο­νο­μία της χώρας μας, η οποία βασί­ζε­ται σε μεγά­λο βαθ­μό στην του­ρι­στι­κή οικο­νο­μία. Μάλι­στα το πρό­σφα­το περι­στα­τι­κό του εντο­πι­σμού του θαλάσ­σιου drone στη Λευ­κά­δα καθι­στά το ζήτη­μα πολύ πιο σοβαρό.

Θεω­ρώ ότι η Ελλά­δα έχει κάνει ήδη σοβα­ρά βήμα­τα τόσο σε διπλω­μα­τι­κό όσο και σε επι­χει­ρη­σια­κό επί­πε­δο για να αντα­πο­κρι­θεί επι­τυ­χώς σε μια ενδε­χό­με­νη απει­λή. Σε επι­χει­ρη­σια­κό επί­πε­δο, μη λησμο­νού­με το γεγο­νός ότι το ελλη­νι­κό ναυα­γο­σω­στι­κό πλοίο «Αιγαί­ον Πέλα­γος» έφε­ρε επι­τυ­χώς εις πέρας τη ναυα­γιαί­ρε­ση του δεξα­με­νό­πλοιου «Σού­νιον», που χτυ­πή­θη­κε στην Ερυ­θρά θάλασ­σα από τους Χού­θι. Μάλι­στα, ο πλοί­αρ­χος και το πλή­ρω­μα του ελλη­νι­κού ναυα­γο­σω­στι­κού τιμή­θη­καν από τον Διε­θνή Ναυ­τι­λια­κό Οργα­νι­σμό με βρα­βείο ανδρεί­ας για την επι­τυ­χή έκβα­ση της ναυα­γιαί­ρε­σης του «Σού­νιον», το οποίο, εάν είχε βυθι­στεί, θα προ­κα­λού­σε θαλάσ­σια ρύπαν­ση τέσ­σε­ρις φορές μεγα­λύ­τε­ρη από το «Exxon Valdez».

Πιστεύω όμως ότι θα πρέ­πει να γίνουν επι­πλέ­ον βήμα­τα όσον αφο­ρά την ενί­σχυ­ση του μηχα­νι­σμού προ­στα­σί­ας του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος, με την προ­μή­θεια εξο­πλι­σμού αντι­με­τώ­πι­σης ρύπαν­σης στην ανοι­χτή θάλασ­σα (την οποία στε­ρεί­ται το ελλη­νι­κό κρά­τος), τη διε­ξα­γω­γή τακτι­κών ασκή­σε­ων μετα­ξύ των μερών που συμ­με­τέ­χουν στο εθνι­κό σχέ­διο αντι­με­τώ­πι­σης ρύπαν­σης και τρο­πο­ποί­η­ση του νομο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου που αφο­ρά τις αδειο­δο­τη­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τώ­πι­σης ρύπαν­σης έτσι ώστε οι πάρο­χοι να μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν απο­τε­λε­σμα­τι­κές υπη­ρε­σί­ες σε ένα δύσκο­λο περι­στα­τι­κό και να μη ζήσου­με πάλι τα χάλια που είδα­με στο περι­στα­τι­κό του «Αγία Ζώνη ΙΙ».

Πηγή: naftikachronika.gr